Fenomen ashwagandhy w Polsce i na świecie. Jak starożytne zioło podbiło nowoczesne apteki?

Gdy tradycyjna medycyna wschodu spotyka się z nowoczesnym marketingiem i wszechobecnym pędem, na rynku rodzi się prawdziwy hit. Mowa o witanii ospałej, szerszej publiczności znanej jako ashwagandha, która w ostatnich latach przeszła drogę od niszowego ziółka z ajurwedyjskich gabinetów do absolutnego lidera aptecznych półek. Jak czytamy w portalu Rynek Zdrowia w artykule „Ashwagandha – informacje”, zainteresowanie tym surowcem rośnie w lawinowym tempie, budząc zarówno zachwyt konsumentów, jak i czujność specjalistów. Co tak naprawdę kryje się w korzeniu o osobliwej nazwie oznaczającej dosłownie „zapach konia” i dlaczego miliony ludzi na całym świecie codziennie sięgają po ten adaptogen? Odpowiedź wcale nie jest czarno-biała, a granica między realnym wsparciem organizmu a sprytną modą bywa zaskakująco cienka.

Statystyki dotyczące polskiego rynku suplementów diety robią wrażenie – szacuje się, że aż około 40% Polaków regularnie łyka różnego rodzaju preparaty wspomagające, a cały rynek wart jest już w okolicach 8 miliardów złotych. W tym tłumie witania ospała (Withania somnifera) wyróżnia się spektakularną dynamiką. Choć jeszcze przed 2008 rokiem niewielu słyszało nad Wisłą o tej roślinie, jej sprzedaż wzrosła od tamtego czasu wielokrotnie, stając się symbolem poszukiwania ratunku przed przewlekłym stresem i wypaleniem zawodowym. Szczerze mówiąc, czasem mam wrażenie, że gdyby rośliny potrafiły mówić, ashwagandha poprosiłaby o chwilę urlopu od tej całej medialnej presji bycia panaceum na absolutnie wszystko.

Czym jest ashwagandha i jak działa na organizm?

Witania ospała to krzew z rodziny psiankowatych, czyli tej samej, do której należą tak pospolite pomidory czy ziemniaki. Jej ojczyzną są suche regiony Indii, Bliskiego Wschodu oraz Afryki Północnej. Kluczem do jej niezwykłej popularności są tzw. witanolidy – substancje aktywne zawarte głównie w korzeniu rośliny, które wykazują silne działanie adaptogenne. Oznacza to w praktyce, że pomagają one organizmowi radzić sobie z negatywnymi skutkami stresu fizycznego i psychicznego, modulując m.in. poziom kortyzolu.

Warto jednak pamiętać, że korzyści płynące ze stosowania suplementów nie biorą się znikąd i nie zastąpią zdrowego trybu życia – choć reklamy w telewizji czy social mediach często sugerują natychmiastowy relaks połykany w magicznej kapsułce. Badania naukowe potwierdzają, że ekstrakt z korzenia ashwagandhy może realnie wspierać jakość snu, poprawiać koncentrację czy łagodzić stany lękowe, jednak kluczem pozostaje rozsądek i odpowiednia standaryzacja produktu.

Gdy medycyna spotyka się z kontrowersjami

Nie wszystko jednak złoto, co się świeci. Ogromna popularność ashwagandhy sprawiła, że zaczęto baczniej przyjrzewać się jej bezpieczeństwu. Niektóre kraje europejskie – jak na przykład Dania, która już w kwietniu 2023 roku zdecydowała się na wprowadzenie zakazu stosowania tego surowca – podchodzą do tematu niezwykle ostrożnie. Tamtejsze urzędy uznały, że na podstawie dostępnych danych nie da się w sposób jednoznaczny ustalić w pełni bezpiecznej dawki, zwłaszcza w kontekście potencjalnego wpływu na gospodarkę hormonalną tarczycy oraz układ rozrodczy.

To zresztą ważny głos rozsądku w dyskusji, w której często zapominamy, że naturalne wcale nie oznacza całkowicie obojętne dla organizmu. Do głównych przeciwwskazań należą:

  • Okres ciąży oraz karmienia piersią
  • Rozpoznana nadczynność tarczycy
  • Stosowanie niektórych leków uspokajających, nasennych czy przeciwpadaczkowych

Zamiast ślepo ufać chwytliwym hasłom producentów, warto skonsultować każdą dłuższą suplementację z lekarzem lub farmaceutą, zamiast fundować swojemu organizmowi niespodzianki. Bo choć ajurwedyjscy mędrcy stosowali witanię ospałą od tysiącleci, dzisiejszy świat – pełen przetworzonej chemii i szybkich rozwiązań – wymaga od nas nieco większej uważności.

Źródło: www.rynekzdrowia.pl