Gdy poranne wstawanie z łóżka zaczyna przypominać wchodzenie na Mount Everest bez tlenu, a zwykła filiżanka kawy przestaje działać, winowajcy rzadko szukamy tam, gdzie trzeba. Często machamy ręką, myśląc, że to po prostu jesienna chandra lub skutek przepracowania. Tymczasem w głębi naszego organizmu może rozgrywać się cichy dramat, o którym szczegółowo alarmują materiały zebrane w portalu Rynek Zdrowia w artykule zatytułowanym Żelazo – informacje. Choć ten niepozorny metal waży w ludzkim ciele zaledwie tyle co mały spinacz biurowy, jego brak potrafi dosłownie wyłączyć nam prąd.
Zgodnie z aktualnymi danymi Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) z **2024** roku, niedokrwistość dotyka już globalnie około **1,9 miliarda** ludzi, czyniąc z niej najpopularniejszego zaburzenia hematologicznego na świecie. W samej Polsce statystyki dotyczące kobiet w wieku rozrodczym (15-49 lat) pokazują, że problem ten może dotyczyć nawet **23,4%** populacji żeńskiej. Co ciekawe, naukowcy zwracają uwagę na gigantyczny przedział ufności w tych modelach badawczych, co doskonale pokazuje, jak bardzo niechętnie badamy się profilaktycznie.
Dlaczego ten pierwiastek rządzi naszym organizmem?
Żelazo to absolutny fundament naszej biologicznej machiny. Bez niego hemoglobina – czyli czerwony barwnik krwi – nie byłaby w stanie spakować cząsteczek tlenu z płuc i dostarczyć ich do każdej miniaturowej komórki naszego ciała. Kiedy poziom tego pierwiastka drastycznie spada, organy zaczynają się dosłownie „dusić”. A człowiek staje się marudny, zmęczony i traci blask w oczach.
Co ciekawe, natura wyjątkowo nierówno obdarziła nas pod kątem płci. Mężczyźni rzadziej miewają problemy z nagłymi spadkami żelaza, chyba że w grę wchodzą ukryte krwawienia z przewodu pokarmowego. Zupełnie inaczej wygląda to u kobiet, które co miesiąc tracą cenny pierwiastek wraz z krwią miesiączkową. Do tego dochodzi okres ciąży, kiedy zapotrzebowanie rośnie lawinowo, bo organizm matki musi wyżywić nie tylko siebie, ale i dynamicznie rozwijający się płodowy układ krwionośny.
Najczęstsze objawy, które łatwo zignorować
- Przewlekłe, wręcz paraliżujące zmęczenie, którego nie leczy nawet **10 godzin** snu.
- Bladość powłok skórnych oraz tzw. podkówki pod oczami, które sprawiają, że wyglądamy jak wampir po nocnej zmianie.
- Kruchość paznokci, wypadanie włosów garściami i dziwne uczucie pieczenia języka.
- Nawracające zawroty głowy i tzw. mroczki przed oczami przy gwałtowniejszym wstawaniu.
Czasami dygresją warto tu wtrącić małą refleksję o naszych współczesnych nawykach. Żyjemy w czasach, w których modne stało się eliminowanie kolejnych grup produktów – odrzucamy mięso, nabiał, przechodzimy na diety eliminacyjne, często robiąc to zupełnie bezmyślnie, zapatrzeni w instagramowe trendsetterki. Organizm nie dostarcza wtedy żelaza hemowego (najlepiej przyswajalnego), a roślinne zamienniki wymagają idealnego łączenia z witaminą C, by w ogóle się wchłonąć. W efekcie zamiast zdrowia zyskujemy anemię, a potem dziwimy się, że brakuje nam energii do życia.
Jak z tym walczyć i nie zwariować?
Diagnostyka wcale nie jest skomplikowana. Zamiast zgadywać, czy to lenistwo, czy choroba, wystarczy wykonać zwykłą morfologię krwi oraz oznaczyć poziom **ferrytyny**, która pokazuje realne zapasy żelaza zmagazynowane w wątrobie. Jeśli wyniki okażą się alarmująco niskie, lekarz najczęściej zaleca celowaną suplementację doustną.
Trzeba jednak pamiętać o żelaznej (pun intended!) zasadzie: tabletek z żelazem nie popijamy czarną kawą ani mocną herbatą, ponieważ napoje te skutecznie blokują wchłanianie pierwiastka. Lepiej sięgnąć po szklankę soku pomarańczowego bogatego w witaminę C. I pamiętajmy – z żelazem nie ma żartów w obie strony. Nadmiar tego pierwiastka jest równie toksyczny co jego niedobór, dlatego bezmyślne łykanie suplementów „na zapas” może przynieść więcej szkody niż pożytku. Badajmy się, słuchajmy własnego ciała i pozwólmy naszym czerwonym krwinkom swobodnie oddychać.
Źródło: www.rynekzdrowia.pl
