Czy polski system ochrony zdrowia potrafi liczyć naprawdę? Okazuje się, że tradycyjne podejście oparte wyłącznie na budżecie Narodowego Funduszu Zdrowia to dopiero wierzchołek góry lodowej, co bez ogródek udowadniają eksperci tacy jak dr Michał Seweryn. Przełomowe spojrzenie na ekonomikę zdrowia stawia sprawę jasno: czas najwyższy przestać postrzegać pacjentów wyłącznie jako pozycję w kolumnie wydatków, a zacząć dostrzegać w nich kapitał o ogromnym znaczeniu dla gospodarki. Spójrzmy na to z bliska, bo liczby mówią same za siebie.
Kiedy w debacie publicznej regularnie powracają tematy zapaści finansowej i dziur budżetowych w placówkach medycznych, łatwo wpaść w pułapkę cięcia kosztów tam, gdzie przynosi to skutek odwrotny do zamierzonego. Jak zauważa dr Michał Seweryn – specjalista zdrowia publicznego i epidemiologii oraz wiceprezes EconMed Europe, a zarazem autor licznych analiz systemowych – większość realnych kosztów chorób w ogóle nie trafia do oficjalnych statystyk NFZ. Gdzie zatem giną te miliardy?
Niewidoczny rachunek i koszty pośrednie chorób
Tradycyjne myślenie o leczeniu ogranicza się do refundacji procedur, pobytu w szpitalu i recept. Tymczasem prawdziwy ciężar ekonomiczny spoczywa na tzw. kosztach pośrednich. Mowa tu o utraconej produktywności pacjentów, masowych zwolnieniach lekarskich (L4), a także o dramatycznych decyzjach bliskich chorych, którzy rezygnują z kariery zawodowej, aby przejąć opiekę nieformalną nad członkiem rodziny.
Szacunki pokazują, że poza samym systemem ochrony zdrowia krążą gigantyczne kwoty – mowa o rzędu kilkudziesięciu miliardów złotych rocznie. Choćby w przypadku nowotworów czy chorób przewlekłych brak szybkiej diagnostyki i nowoczesnych terapii oznacza, że państwo traci podwójnie: z jednej strony przez wypłatę świadczeń i brak podatków od niepracującego obywatela, z drugiej przez obciążenie opieki społecznej. I tu pojawia się klasyczna polska specjalność narodowa: oszczędzanie na profilaktyce, które kończy się spektakularną katastrofą budżetową w leczeniu zaawansowanych stadiów chorób. Szczerze mówiąc, czasem zastanawiam się, czy nasi decydenci potrafią liczyć dalej niż do najbliższych wyborów, bo ekonomia zdrowia to przecież czysta matematyka połączona ze zdrowym rozsądkiem.
Zmiana paradygmatu: zdrowie jako motor PKB
Jak przekonują eksperci podczas debat branżowych, takich jak chociażby Michał Seweryn – informacje na rynekzdrowia.pl, innowacyjne leczenie oraz nowoczesne programy lekowe nie powinny być traktowane jako luksusowy wydatek, na który nas „nie stać”. To celowa inwestycja kapitałowa.
- Skutecznie wyleczony pacjent wraca na rynek pracy i zasila budżet państwa podatkami.
- Opiekunowie rodzinni zachowują aktywność zawodową zamiast wypadać z rynku pracy.
- Krótszy pobyt w szpitalu i mniejsza liczba powikłań generują oszczędności bezpośrednie.
Warto podkreślić, że dr Michał Seweryn regularnie akcentuje potrzebę szerokiej oceny technologii medycznych (HTA) z uwzględnieniem szerszej perspektywy społeczno-ekonomicznej. Bo przecież zdrowa babcia opiekująca się wnukami czy aktywny zawodowo specjalista to wartość, której nie da się zamknąć w sztywnych ramach tabeli excelowskiej urzędnika z Ministerstwa Finansów.
Podsumowanie
Recepta na uzdrowienie polskiej opieki zdrowotnej wcale nie wymaga jedynie dosypywania pieniędzy do dziurawej beczki, ale całkowitej przebudowy optyki zarządzania. Dopóki system będzie traktował pacjenta jak kosztorys do obcięcia, dopóty będziemy dreptać w miejscu. Czas, aby głos ekspertów pokroju dra Michała Seweryna stał się fundamentem długofalowej strategii państwa, a nie tylko ciekawostką z paneli dyskusyjnych.
Źródło: www.rynekzdrowia.pl
